How I Met Your Mother’ı izleyenler hatırlayacaktır, Barney Stinson’un kadınları tavlamak için kullandığı numaraları yazdığı bir kitap vardır: The PlayBook. Barney kitaba referanslar vererek numaralarını arkadaşlarına anlatırken biz de bu hikâyeleri flashbacklerle izleriz.
Şimdi, ses kullanımına dikkat ederek o sahnelerin bir kaçına göz atalım:
Bu sahnelerde hangi sesleri karakterler duyuyor? Hangi sesleri karakterler duymuyor da yalnızca biz duyuyoruz?
Kitap açıldığında çalan müziği, gülme efeklerini, Barney’nin göz kırpma efektini biz duyuyoruz ama karakterler duymuyor. Bun tür seslere, non-diegetic (öyküsel olmayan) ses diyoruz.
Bar sahnesinde duyduğumuz kapı, bardak seslerini, son sahnedeki hava, ayak seslerini ve tüm konuşmaları karakterler de duyuyor. Bunlara ise diegetic (öyküsel) ses diyoruz.
Buradan yola çıkarak diegetic ve non-diegetic sesi tanımlayalım:
Filmin dünyasına ait olmayan sesler non-diagetic’tir. Yani filmin dünyasında fiziksel bir karşılığı olmayan, film kişilerinin işitmediği sesler. Örnekteki gibi müzikler ve ses efektleri, ayrıca film müzikleri ve üst sesler de non-diegetic’tir.
Filmin dünyasına ait olan, yani fiziksel kaynağının hikâyede yer aldığı, orada oluşan ve film kişileri tarafından duyabilen sesler diegetic’tir. Yani tüm diyaloglar, mekâna ve nesnelere ait sesler, müzikler.
Burada bir parantez açalım: Diegetic olması için ses kaynağının görünmesi şart değil. Hikâyenin içinden geldiğini ve karakterlerin sesi duyduğunu anlıyorsak diegetic sestir.
Örneğin; biri yaralandı, acil servisi aradı, bir süre sonra da ambulans sesi geldi. Ambulansı görmemize gerek yok, sesin filmin dünyasından olduğunu biliyoruz, gelen ambulansın sesi o. Dolayısıyla bu ses de diegetic.
Bir filmin ses tasarımına ait olan tüm sesler mutlaka ya diegetic ya da non-diegetic’tir. Buraya kadar tamamız herhalde. Gelecek postlarda, diegetic olarak başlayıp daha sonra non-diegetic sese dönüşen veya non-diegetic başlayıp sonradan aslında diegetic olduğunu anladığımız türdeki örneklerden ve tüm bu seslerin bir filmin anlatısına ne tür katkılar sağlayabileceğinden bahsetmek istiyoruz. Takipte kalın.